Posts Tagged ‘vcenter’

vSphere 5.0 üzerinde ESXi 5.0 Çalıştırma

Written by Ertan Gülen. Posted in vSphere

Bilindiği gibi 24 Ağustos itibari ile vmware firmasının sanallaştırma platformu olan vSphere 5.0 ürün ailesi kullanıma sundu. Lisanslama tarafındaki yenilikler ve daha birçok özelliği ile hakkında bolca konuşulacak gibi dursa da, spekülasyonlardan ziyade test ortamlarında işimize yarayacak ne gibi güzellikleri var kısmı sanırım bizler açısından şuan için daha önemli.

Test ortamlarında çalışanların en büyük derdi cross platform oluşturma yada birden çok sanallaştırma platformunu paralel çalıştırmabilme zorluğudur. (Şahsen benim böyle) ESX 4.x ile birlikte kendi içerisinde kendisini sanallaştırıp çalıştırabiliyorduk ancak bu çalışma sadece 32 bit mimari çerçevesinde kalıyordu yani 64 bit işletim sistemleri desteklenmiyordu. Çok ufak testler için kullanılabilir bir ortamdı yine de. Bunun yanında yine vmware firmasına ait olan vmware workstation da test ortamları için bir alternatif oluyordu. Fakat ne olursa olsun bare metal virtualization ile karşılaştıralamayacak kadar düşük performanslı bir yapıya sahip olunabiliyordu ancak.

ESXi 5.0’n duyurulması ile birlikte bir takım yeniliklerden söz edilirken kendi adıma en çok sevindiğim özellik 64 bit mimarinin de sanallaştırılıp tekrar sanal ortama izin vermesiydi. Yani kısaca Hyper-V ve ESX artık 64 bit ile kurulup kendi içlerinde de 64 bit işletim sistemi desteği sunabiliyor. Bu durumu abartıp ESXi içinde ESXi içinde ESXi a kadar gidilebiliyor ki tek engeliniz ciddi performans kayıpları.
 
Temiz bir kurulumu yapılmış olan ESXi 5.0 hostumuzda 64 bit sanallaştırma mimarilerinin nasıl çalıştırılabileceğine dair adımları kısaca açıklayalım:
 
Öncelikle hostumuz üzerinde bazı komutlar çalıştırmamız gerekiyor bu sebeple, defaultta kapalı gelen SSH özelliğini devreye alarak işe başlıyoruz.
 
SSH’ın aktif edilebilmesi için Configuration tabından Security Profile sekmesine geliyoruz.
 
 
Gördüğünüz gibi Services altında SSH görünüyor ancak aktif olup olmadığını görebilmek ve değilse aktif etmek için Properties seçeneği ile SSH ayarlarına geçiyoruz. Stopped durumda gelen servisi çalıştırmak için SSH seçili iken Options tabından servisin nasıl başlayacağını seçip Start duruma getiriyoruz.
 
 
Servis başladıktan sonra ise yapacağımız gayet basit: Putty yada benzeri favori uzak erişim programınız ile SSH üzerinden ESXi hostumuza bağlanıyoruz. Sadece Ip ve port girilerek bağlantı sağlanıyor.
 
 
Bağlantı kurulduğu anda ise bizden kullanıcı adı ve sifre bilgilerini isteyecektir. Dikkat sifreyi yazarken karakterleri göremezseniz eğer sorun yoktur güvenlik amacı ile gizlidir kaç karakter girildiği bilgisi de.
 
 
Bağlantı sağlandıktan sonra host üzerindeki konfigurasyon dosyasının içeriğini görüntüleyelim.
Bunun için gerekli komut:
 
Cat /etc/vmware/config
 
 
Bu döküme benzer bir içerik ile karşılaştıysanız sorun yoktur. Şimdi ise host üzerinde sanal makinenin sanal donanım kullanmadığını düşüneceği ilgili parametreyi girelim.
 
Echo ‘vhv.allow = “TRUE”’ >> /etc/vmware/config
 
 
Komutu girdikten sonraki config dosya çıktısı aşağıdaki gibi olmalıdır, eğer bu dökümü görebiliyorsanız sorun yoktur devam edebiliriz.
 
 
Şuana kadar çalıştırdığımız komutlar ile birlikte ESXi 5.0 hostumuz kendi içerisinde kurulacak sanal makinelerin de sanallaştırma yapmasına imkan sağlar duruma geldi.
Bundan sonraki adımlarda ise Sanallaştırma platformu olacak sanal makinelerin ayarlarına bakacağız. Bu ayarları yapımıza kurmayı planladığımız tüm sanal Hyper-V ve ESXi makineleri için tekrarlamalıyız (Citrix desteğini henüz denemedim yorum yapamıyorum vakit olunca Red Hat, Oracle VM ve Citrix deneyeceğim).
 
Kurulacak sanal makineleri oluştururken standart herhangi bir işletim sistemi seçerek kurabilirsiniz. Örneğin Windows Server 2008 R2 olabilir. Önemli olan kısım sanal makine oluşturulması bittikten sonra başlıyor. Sanal makineyi oluşturduğumuzda power on diyerek başlatmadan önce birkaç ufak ayar gerekiyor.
 
İlk adım olarak Sanal makine içeriside çalışacak işletim sistemini düzenleyelim. Bu değişiklik için yeni oluşturulan sanal makineye sağ tıklayıp edit settings diyoruz. Gelen ekranda ise genel sanal makine donanımı ile pek bir işimiz olmayacak. Bizim işimiz Optios tabında:
 
 
 
 
 
İlk düzenlecek olan ayar Guest Operation System yani sanal makinenin içinde çalışan işletim sistemi versiyonu. Bugüne kadar genel bir yargı olarak burada seçilen işletim sistemi sadece işletim sistemi kurulumu bitince kurulması gereken vmware tools’un uygun modelini seçmek için belirlenir denirdi ancak artık sanallaştırma platformlarını da sanal makine olarak kurabildiğine göre sonrasında detaylı bir teknik analizini yapacağım işletim sistemi versiyonlarının işlemci ve genel donanım kullanımına yönelik etkileri olduğunu biliyoruz. Sanal içinde sanallaştırma yapacaksak kurulu işletim sistemini Other seçeneği altından Vmware ESXi 5.x olarak secmeliyiz. (Hyper-V kurulacak 2008 R2 için de).
Burada bir not düşmeliyiz ki eğer Server 2008 R2 bu değişiklik sonrasında başlamıyorsa öncelikle 2008 R2 kurulumu yapın sonra bu ayarları değiştirin ki kurulum kısmında uyumsuz donanım sorunları cıkmasın.
 
Guest Operation System sekmelerini incelerken eğer karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelirse şaşırmayın :) Ufak bir süpriz diyelim buna ve kısaca açıklayalım: Microsoft; Windows 8 (hem server hem client) işletim sistemlerinin Windows 7 ve Server 2008 R2’den farklı bir donanım gereksinimi olmayacağını açıkladığı için şimdiden destek veriliyor. (Hyper-V desteklemezsen Windows 8’i biz destekliyorduk derlerse ciddi anlamda gülebilirim bu açıklama için)
 
 
Bir sonraki adımda ise sanal makinenin Cpu ayarlarına müdahale etme vakti gelmiştir. Ekranda görüldüğü gibi Intel işlemci için : CPUID Mask seceneğinden Advanced sekmesine gecip işlemci ayarlarında uzun bir liste gelen satırlardan Level 1 altında ecx satırını bulup :
 
“ —- —- —- —- —- —- –H- —- “ değerini giriyoruz ( toplam 8 adet 4lü grup var)
 
Bu detay ne işe yarar derseniz bunu da bir sonraki makalelerde derinlemesine bir teknik analizde bulabileceksiniz.
 
 
İşlemcimiz sanal içinde sanal çalıştırmaya uygun mimariye yönelmiş olsa da Sanal makinenin kendi içinde de sanallaştırma desteklemesi için sıradaki adımda CPU/MMU Virtualization sekmesinden normalde Automatic gelen seçeneği en alttaki seçeneğe çekiyoruz ki fiziksel makinelerde BIOS üzerinden yaptığımız gibi işlemcinin INTEL VT-x veya AMD-V  (sanallaştırma) desteğini açmış olalım.
 
 
Gayet güzel bir yolda ilerleyerek son adıma gelmiş bulunuyoruz Bu sefer de sanal makinenin genel ileri seviye ayarlarına müdahale edip yine işlemcinin çalışma şekline müdahale edeceğiz ki sanal içinde sanal mimarisi kurulabilmiş olsun. Yapmamız gereken ise aşağıdaki görselde General sekmesinden Configuration Parameters altına gelerek Add Row diyip ekrandaki özellik ismini ve karşılığında “FALSE” değeri girmeliyiz. Bu satır normal şartlarda yoktur el ile eklememiz gerekir, arayıp bulamazsanız sorun yoktur yani.
 
 
Bu yaptığımız tüm değişiklikler ile artık uygun bir platform oluşturmus olduk. Sıra geldi testlerimize: Aşağıdaki ekranda Kuruluma hazir bir ESXi 5.0 görüyorsunuz. Kendisi aslında bir sanal makine.
 
 
Sanal makineye konsol ile bağlanıp kurulum için ISO dosyasını gösterdiğimizde klasik bir kurulum yapıyoruz. Bu kısımlara değinmeye çok gerek yok zaten ESXi nasıl kurulup kısmında sorun yaşıyorsak bu adımlara kadar gelememişizdir :)
Nihayet kurulum bitip sanal makine kendini baştan başlattığında artık aşağıdaki gibi bir ekran ile karşılaşabiliriz. Mutlu son: ESXi içinde ESXi, nereden mi anladık? Vmware INC. Vmware Virtual Platform yazısı bizim için ESXi’nin kurulu olduğu fiziksel platform bilgisini verir, örneğin kurulum bir HP 380 G7 üzerine yapılmış olsa burada bu sunucunun ismini görecektik. 
 
  
 
 
Peki madem kurulum bitti o halde vSphere Client ile yeni kurulan ESXi içinde çalışan ESXi sunucumuza bağlanalım.
 
 
Bağlantı ilgili sertifika uyarısından sonra sağlandığında karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran gelmesi gerekir ki bu ekran ile ESXi hostumuzu kullanmaya başlayabiliriz. Örneğin içine yeni sanal makineler açmak gibi.
 
 
 
Nihayetinde elimizde bir ESXi host varsa ve bu host 64 bit mimaride sanal makineler oluşturulmasını destekliyorsa sıradaki adım bu sanal içindeki sanal hostumuza 64 bit bit işletim sistemi kurarak lab ortamımızı tamamlamaktır.
 
 
Kısaca özetlemeye çalıştığım bu işlemleri kesinlikle üretim ortamı yada uzun soluklu test ortamları için düşünmeyin çünkü ciddi performans sorunları yaşarsınız. Ben ESXi kurulumu anlattım ama siz aynı adımlarla Hyper-V de kurabilir ve hatta o Hyper-V hostları içinden live migration yapabilirsiniz. İsterseniz fiziksel bir Hyper-V hostunuza yada sanal içinde çalışan bir Hyper-V hostunuza taşıyabileceğinizi unutmayın J Bu arada Vmware Tools kurulumda yaşanan sorunlardan dolayı ücretsiz olan Hyper-V Server ile GUI’den arındırılmış olan Server Core kurulumlarında sanal içinde host olarak kullanım esnasında sıkıntılar yaşadım bunu da Vmware Tools kuramamaya bağladım ancak kesinlik içermiyor.
Bu kurulumları yapmak ister, uğraşır ve sorun yaşarsanız yazının hemen altından yaşadığınız sorunu yorum olarak yazarak destek alabilirsiniz. 

 

vSphere 5 Döküman ve Download Linkleri

Written by Ertan Gülen. Posted in vSphere

 Bugün itibari ile download edilebilir durumda olan vSphere 5.0 için tüm kaynaklara aşağıdaki linklerden erişebilirsiniz.

Evaluation Guides:
What’s new whitepapers (Geçtiğimiz ay yayınlananlar):
 

vSphere 5 Lisanslama Bölüm 3

Written by Ertan Gülen. Posted in vSphere

3 bölümden oluşacağını belirttiğimiz lisanslama konulu bu dizinin ilk bölümünde neler değişti ve neden değişti başlıklarına değinmiştik. İkinci bölümde ise vRam Pool nedir, hangi versiyonda ne kadar ram kullanılabilir gibi biraz daha lisanslama modelini açıklayan derinlemesine bir yazı okumuştuk. Şimdi ise lisanslama konusunda konuşulması gereken son başlıklara değinelim: Kitler, Sürümler ve vCenter Lisanslama.

VMware vSphere 5.0 ile farklı müşteri türleri ve farklı müşteri ihtiyaçlarına göre 3 Acceleration kit, Essentials Kit ve 3 farklı sürüm ile karşımıza çıkıyor.

image

Essentials Kitler: vSphere 5 ile beraber 2 Essentials kit piyasada olacak bunlar;

1.vSphere Essentials Kit:Küçük ve nispeten orta ölçekli firmalar için ideal olan bu kit ile birlikte herşey dahil bir paket alınmış oluyor. İlk yıl güncelleme ve yamalar için subscription (üyellik) zorunlu olarak alınıyor.Destek paketleri ise opsiyonel.

2.vSphere Essentials Plus Kit: Yine orta çaplı firmalar için ideal olan bu kit içerisinde vMotion, HA ve Data Recovery gibi teknolojileri kullanabiliyoruz (Plus olmasının artısı bu).

Acceleration Kitler: İhtiyaçlara yönelik yine 3 farklı AK ile karşı karşıyayız.

1.Standart AK: 8 cpu lisansı barındıran bu kit ile 24 GB vRam ve 8 vCpu desteği sağlayabiliyoruz.

2.Enterprise AK: 6 cpu lisansı barındıran bu kitte ise cpu başına 32 GB vRam ve 8 vCpu desteği mevcut.

3.Enterprise Plus AK: 6 cpu lisansı ile vSphere 5.0’ın tüm yeni özelliklerini barındıran bu ki cpu başına 48 GB vRam ve 32 vCpu desteği sunuyor.

AK’ler hakkında hangi sürümde hangi özellikler var şeklinde bir karşılaştırmayı aşağıdaki topla vasıtası ile yapabilirsiniz. Unutmamak gerekir ki tüm AK’ler vCenter Server lisansını da barındırmaktadır.

image

Belirtmeden geçmeyelim bu tabloda bahsi geçen rakamlar her ülke için geçerli değildir, siz Türkiye’de bu ürünleri kullanacaksanız eğer özel bir kampanya yoksa (daha yüksek olacaktır diye düşünmekteyim) fiyatları iş ortaklarından almalısınız.

Son başlık olarak da vCenter Server sürümlerinden bahsederek lisanslama kısmında ilk açıklamaları tamamlamış olalım.

vCenter Server da 3 farklı versiyon olarak karşımıza çıkıyor.

1.VMware vCenter Server for Essentials kit:vSphere Essentials kit ile bu kite ait hostları yönetecek olan vCenter versiyonudur.

2.VMware vCenter Server Foundation: 3 hosta kadar olan yapıları yönetmek için kullanılır.

3.VMware vCenter Server Standart: Ayrı ürün olarak alınan ve tüm özellikleri içinde barındıran versiyondur.

Tüm vCenter versiyonlarında; Management Server, Database Server, Search Engine, vSphere Client ve VMware vCenter APIs direk gelmektedir, herhangi bir sürüm yükseltmesi vb gerekmez. Sadece vCenter Standart ürünü içerisinde vCenter Orchestator ve vCenter Server Linked Mode özelliği ek olarak gelir. Bu özellikler nedir kısmında daha sonra değineceğiz.

Bu 3 başlık altında toplamaya çalıştığım vSphere 5 lisanslama modelini iyice incelemeli ve sürüm yükseltme yada yeni yatırım kararlarını bu inceleme neticesinde vermeliyiz ki yapılacak yatırım için kaz gelicek yerden tavuğu esirgememiş olalım. Bu arada ufak bir hatırlatma yapmalıyım ki daha önceki yazımda da bahsettiğim gibi müşteri geri dönüşleri neticesinde VMware firması lisanslama modelinde vRam miktarları ile oynama yaptı, bu yazı yazıldığı tarihte elimizdeki lisanslama modeli ve lisansa göre vRam miktarları şuan için aktif olan lisanslama modelinden farklı idi, yeni lisanslama modelinin en yeni kriterleri içinilgili yazıyı okuyabilirsiniz.

Son olarak da Microsoft’un bu konudaki yorumlarını barındıran ufak bir blog yazısını paylaşmak istiyorum, ve eklemeden edemeyeceğim ki aynı duygulara ve gülümsemelere ben de en başından beri ortak oluyorum Gülümseme

vSphere 5 Lisanslama Bölüm 2

Written by Ertan Gülen. Posted in vSphere

3 bölümden oluşacağını belirttiğimiz lisanslama konulu bu dizinin ilk bölümünde neler değişti ve neden değişti başlıklarına değinmiştik. Bu bölümde ise vRam Pool nedir, hangi versiyonda ne kadar ram kullanılabilir gibi biraz daha lisanslama modelini açıklayan derinlemesine bir yazı okuyacaksınız.

vSphere 5.0 önceki sürümlerde lisanslama sadece cpu başına yapılıyordu ancak tabiki kaç çekirdek olduğu çok önemli idi, fakat bu karmaşanın çözülmesi için vmware firması farklı bir yola giderek artık çekirdek sayısı ile hesap yapmak yerine daha kolay (!) olan kullanılan sanal ram üzerinde hesap yapmayı tercih ediyorum dedi. Bu iş o kadar kolay ki gerçekten sırf bu sebeple bir kaç ufak araç bile geliştirildi ki hesaplama kimseyi zorlamasın diye. Tabiki bunun yanında tüm kısıtlamaları da ortadan kaldırdığını dile getirdi. Örneğin artık sırf çekirdek bazlı kısıtlamalar değil kullanılan versiyona göre yaşanan maksimum ram kısıtlamaları da kaldırıldı. Hatırlarsınız önceki sürümlerde;

-Standart, Advanced ve Enterprise: Maksimum 256 GB ram (fiziksel sunucu için)

-Enterprise Plus: Fiziksel sunucu için sınırsız ram destekliyordu.

Tabi dedik ya bu çok karmaşık bir modeldi hem çekirdek say hem modele göre maksimum ram belirle filan.. O sebeple artık vRam kavramı karşımıza çıktı.

vRam kavramı hakkında detaylı konuşmamız gerekir ise eğer vRam Pool transfer edilebilir, paylaşılabilir, tekrar tekrar hesaplanabilir, kullanıma göre değişebilir ve tabiki ihtiyaç halinde yok sayılabilir bir kavram olarak karşımıza çıkıyor. Dedik ya bir havuzdur aslında ortak çalışan tum vSphere 5.0 hostları aynı havuza dahildir (aynı vCenter’dan yönetilmesi yeterlidir)

image

Şekilden de anlaşılabileceği gibi aynı vCenter ile yönetilen tum vSphere sunucuların lisansları ortak hareket eder, yani bir sunucu da 4 lisans diğerinde 2 lisans olması sizin toplam cpu lisansınızı havuz içinde hesaplamanız ve elimde 6 adet lisans var diyerek bu vCenter içindeki sanal makinelerin ram kullanımını bu şekilde ölçmeniz gerekir. Aynı vCenter üzerinden yönetilen sunucular için lisans yetmediğinde bir diğer çıkış yolu ise vCenter server’ı farklı bir vCenter server link mode’da çalıştırıp 2 vCenter üzerindeki tüm lisansları ortak havuza almanız yani 2 vCenter’ı tek ekrandan yöneterek lisansları da tüm kullanıma yayabilmenizdir. Burada sanal makine başına çok az yada çok fazla vRam vermeniz hiçbir şekilde lisanslama tarafında sorun çıkarmaz sorun sadece açık olan (power-on) sanal makinelerin bu havuza eşit yada daha az miktarda ram kullanmadığı durumda ortaya çıkar.

VMeare bu durumda sizin cpu başına kaç sanal açtığınıza yada sanal başına ne kadar ram verdiğinize bakmaz, doğru lisanslamanın kilit noktası sadece çalışan sanal makinelerin kullandığı toplam vRam miktarıdır. (Oluşturulan sanal makineye memory overcommit’e güvenerek 20 gb ram verdiniz ve çalışırken sadece 4 GB kullanıyorsa işte size supriz, bu sanal makine için 20 GB vRam hesaplayacaksınız). Eğer mevcut lisansınız açılan sanal makinelerin kullandığı ram miktarını karşılamıyorsa çözüm basit:Yeni bir lisans alarak mevcut ortamınızda kullanma izni olan ram miktarını arttırınız :)

Şimdi gelin bir de vSphere 5.0 versiyonlarına göre izin verilen ram miktarlarını görelim.

Eğer siz;

-Essentials Kit  ve Essentials Plus Kit alacaksınız bu kit içerisindeki her bir cpu lisansı o cpu ile 24 GB vRam;

-Standart sürüm alacaksanız o lisans ile her cpu başına 32 GB vRam;

-Enterprise Plus alacaksanız o lisans ile her cpu başına 48 GB vRam kullanabilirsiniz.

(arada Advance sürümünden bahsetmedik nedense. daha sonra belirteceğim ki bu sürüm artık yok)

vCenter Server 5.0 içerisinde bu arada mevcut lisansınızın izin verdiği vRam pool büyüklüğünü ve bu miktarın ne kadarını kullandığınızı gösteren ufak bir araç olacak.

Ufak bir örnek ile açıklayalım bu durumu:

Müşterimizin elinde 2 adet 2 işlemcili server var. Yani toplamda 4 adet lisans alması gerekli, vSphere Enterprise ile lisanslama yaparsak 4x32GB=128 GB kullanılabilir vRAM havuzu oluşur. Bu da demek oluyor ki müşterimiz bu iki server üzerinde toplam 128 GB Ram’e ait lisans sahibidir. Eğer 192 GB kullanıcaksa örneğin ek olarak 2 adet daha vSphere Enterprise lisansa ihtiyacı vardır. Bu lisansları vCenter Server’dan ortak havuza girmiş yada server’ın kendi üstünden girmiş hiçbir önemi yoktur çünkü vCenter yönetimi altındaki tüm sunucuların lisanslarını merkezi olarak kontrol eder ve depolar.

DRS ve vMotion için ise ufak bir yorum yapmak gerekirse, DRS yada vMotion tek vCenter’a bağlı sunucular arasında yapılacağı için sizin hangi sunucuda hangi sanal makineyi çalıştırdığınız önemsizdir. Sonuçta vRam havuzunun vCenter üzerinden hesaplanır ister tüm sanalları tek işlemci üzerinde çalıştırın isterseniz o vCenter üzerinden yönetilen 10 ayrı sunucuya dağıtın vRam havuzu ortak olacağı için lisanslama açısından sorun çıkartmayacaktır. Kullanıma açık vRam miktarını arttırmak için ise iki yol karşımıza çıkar ya yapıya yeni lisans (veya lisanslı sunucu) ekleyeceğiz yada yapıyı tamamiyle daha çok vRam kullanıma imkan veren sürüme yükselteceğiz.

Kritik bir nokta daha karşımıza çıkıyor ki aynı vCenter üzerinden yönetilen hem enterprise lisanslı hem de enterprise plus lisanslı sunucular varsa ne olacak? Cevap basit (ama tahmin ettiğiniz aksine) ortak havuz bu sefer 2 tane olacaktır. Enterprise lisanslı sunucular kendi vRam havuzunu kullanacak enterprise plus lisanslı sunucular kendi vRam havuzunu kullanıcak. Yani aynı vCenter diye farklı lisanslar aynı havuzda bulunamayacak. O sebeple kullanılabilir vRam arttırımı için üst sürüm kullanmaya karar verirseniz tün yapının lisanslarına yükseltme yapmanız gerektiğini unutmayın. (Çok daha kolay bir lisanslama değil mi ve gerçekten mevcut müşterinin %90’ında lisanslama için ek bütçe gerekmeyecek değil mi)

Yeni lisanslama modelinde işe yarar sayılabilecek tek nokta ise yukarıda örneğini verdiğimiz müşteri 192 GB Ram kullanabilmek için 2 adet fazladan lisans almıştı ya, işte o müşteri eğer bu vCenter ile yönetilen ortama 2 cpu kullanan bir sunucu eklerse o cpu’lar için yeni lisans almasına gerekmeyecek çünkü yapıda zaten 6 cpu lisansı mevcuttu. Fakat yeni sunucunun ramleri ne olacak sorusunu cevaplamaktan kaçınıyorum. Kısır döngüye gireriz yoksa.

vSphere 5.0 hakkında yeni özelliklerden bahsettiğim yazımda güzel özellikler var demiştim 32 vCpu gibi yada Storage DRS gibi şimdi de şunu ekleyelim ki aşağıdaki tablodan da görebileceğiniz gibi bu yeni özellikleri kullanabilmek için Enterprise Plus lisansına sahip olmanız gerekiyor. Düz mantıkla şunu söyleyelim ki, Standart yada Enterprise kullanan müşterilerin vSphere 5.0’a yükseltme yapıp kullandığı ram üzerinden artı lisans parası vermesine gerek yok çünkü pek bir yenilik ile karşılaşamıyor. Tabloda Amerikada satılacak fiyatları da görmeniz mümkün (Hani Hyper-V 3.0 lanse edilince aynı hatta çok daha iyi özellikleri duyunca ücretsiz de olduğunu görünce fiyatları görüp şaşırabilmeniz için paylaştım)

image

 

Bu yazıda da kısaca yeni model ve her sürüm için izin verilen ram miktarlarından bahsetmiş oldum. Son bölümde ise vCenter server sürümleri ve Essentials Plus gibi kitlerden bahsetmeye çalışacağım. Umarım bu yazı biraz olsun kafalarımızdaki lisanslamaya ait soru işaretlerinden kurtulmaya yarayacaktır. (Ben yazıyorum, lisanslama modelini anladım ama hala kafamda neden acaba, neden kendi bacağına sıktı vmware bu lisanslama ile diye soru işaretleri durmuyor değil.)

vSphere 5 Lisanslama Bölüm 1

Written by Ertan Gulen. Posted in vSphere

3 bölümden oluşacak olan bu yazımda sizlere vSphere 5.0 ile gelen yeni lisanslama modelinden bahsetmek istiyorum. Daha öncesinde vSphere 5 Lansmanı ardından yazdığım ufak analizde de bahsettiğim gibi lisanslama kısmında bazı değişiklikler yaşanmıştı. Bu değişikliklere genel hatları ile değineceğim bu ilk yazımda değişiklikler nelerdir, neden gerekti gibi konuları açıklamaya çalışacağım. İkinci yazıda vRam pool üzerinden lisanslama modeline değinerek son yazıda da yükseltme senaryolarından ve vCenter ürünün lisanslamasından bahsedeceğim.

vSphere 5 ile VMware’in IT sektörü için ilk hedeflerinden biri Cloud Computing yapısına yönelik bir altyapı kurulması, ve burada gayet iddiali bir cümle ile VMware hybrid cloud (public ve private cloud yapılarının yan yana calışması) modelini ilk destekleyen ürünün vSphere 5.0 olduğunu belirtiyor. (tartışılır bence) Bu sebeple de kurumların bünyesinde çalışan sanal sistemlerin herhangi bir kısıtlama olmadan kullandığın kadar öde mantığına yakın bir lisanslama ile lisanslanmasını ön görüyor. Bu düşüncenin altyapısı çok mantıklı olabilir ancak belirlenen sınırlar sanırım gelecekte çok tartışılacak olan noktalardan biri. Bu bahsettiğimiz lisanslama modeli ile artık vmware müşterileri cpu bazlı lisanslamanın yanında kaç sanal çalıştırdığını, sanal başına vRam (sanal ram) miktarını ve tabiki hangi vSphere 5.0 versiyonunu kullandığına da dikkat etmek zorunda kalıyor.

Hal böyle olunca da kafa karışıklığı çıkması çok normal karşılanabilir, yazının ikinci bölümünde değineceğim hangi versiyon ne kadar vRam pool destekler kısmı ile biraz da olsa bu kısmı açıklamış olacağız ancak en baştan belirtmemiz gereken bir nokta var ki, ilk satın alımlarda tabiki yine fiziksel sunucuda bulunan işlemci sayısı en önemli faktör olacak fakat mevcut sürümlerde bulunan işlemci bazlı lisanslama ama kaç çekirdeğin varsa ona göre farklı versiyon ile lisanslama mantığı değişmiş, artık kaç çekirdek olduğuna bakılmaksızın her cpu için lisans gerekiyor.

Ufak bir örnek gerekirse eğer elimizdeki sunucumuz 2 cpu ve 128 GB ram’e sahipse burada öncelikle 2 adet vSphere 5 lisansı alacağız ve kullanmayı düşündüğümüz versiyona göre bu 128 GB Ram’i aktif kullanabilmek için birkaç lisans daha alacağız. (Kötü gözüküyor değil mi?) Düz mantık bu şekilde söylese de burada da aslında müşterilerin ufak bir çıkış yolu var:

vRam Pool nedir diyerek bu çıkış yolunu kısaca açıklayabiliriz. vRam pool vSphere 5.0 lisanslamasının temelinde yer alan vRam için kullanılan hesaplama mantığıdır. Örnekte söylediğimiz gibi siz eğer tek server 2 cpu ve 128 GB ram kullanmak isterseniz cpu bazlı lisanslama temel olsa bile ram miktarınızdan dolayı fazladan lisans almanız gerekecek. Ancak eğer siz bu sunucuyu tek çalıştırmayıp datacenterınızda bir cluster üyesi olarak kullanacaksanız o zaman durumlar değişiyor. İşte bu durumda vRam pool yani cluster üyelerinin kullandığı toplam ram miktarından oluşan bellek havuzu hesaplanıyor ve lisanslamayı bu havuza yapıyorsunuz. Elinizde mevcut 2 server var ikisi de 2 cpu ile çalışıyorsa ve bir serverda (kullanılan)128 diğerinde 32 gb ram var ise siz artık 2 sunucunun toplam lisanslamasını bu ramlerin toplamı üzerinden yapıyorsunuz yani kullanılan 160 GB ram karşılığında lisansınız olması gerekecek, tabiki öncelikle iki sunucuda da 2şer adet cpu bazlı ihtiyacınıza göre bir versiyonda lisans alacaksınız ve toplamda sahip olduğunuz 4 lisans’ın izin verdiği ram miktarı 160 GB’dan az olursa o zaman bu ram miktarı için tekrar lisanslama yapacaksınız.

Neden böyle bir lisanslama modeline gidildi denirse öncelikle vmware’in açıklamasını dinleyelim sonra da ufak bir yorum yapalım ki biraz objektif olabilelim.

Vmware der ki, müşterileri elindeki sunucu özelliklerine göre kısıtlamak yada lisanslamak yerine kullandığı oranda lisanslamak çok daha mantıklı ve müşterilerin %90’ı için artı maliyet yükü getirmeyecek bir lisanslama modeli. (Israrla tartışılır diyorum ki bunda Türkiye şartlarının da etkisi büyük, global pazar ile bizim pazarımız aynı karakteristik özelliklere sahip değil.)

Ben de buna ek olarak derim ki müşteriler 4 cpu’lu serverda sanallaştırma yaparken muhteşem ratio değerlerine erişebiliyor. Her ne kadar Vmware araştırdık ortalama cpu başına 1:5,7 oranı var dese de bu oran özellikle altyapısını genişleten firmalar için çok daha yüksek. Düşünün ki firmamız bünyesinde mevcut 4 sunucu ile cluster ortamında vmware çalıştırıyoruz ( her biri 2 cpu ve toplamda 8 adet lisansa sahibiz). mevcut lisanslama modelinde kaç sanal açılabileceğine bu sanalların ne kadar kaynak kullanabileceğine dair bir kısıtlama yok ve fiziksel sunucu kaynakları yetmemeye başladığında eğer hala imkan varsa ram arttırımı ile sunucu başına sanal makine sayısı yükseltilebiliyor (cpu bazlı darboğaz yada kaynak yetmezliğinden çok daha fazla kaynak sorunu bellek üzerinde döndüğü için bu genellemeyi yaptım) ve artı lisans ücreti olmadan her sunucu üstünde ortalama 20 sanal makineye çıkılabiliyor. (Çıkan yerler biliyorum ) Bu durum yeni sunucu alınmaması ve tabiki yeni lisans satılmaması demek değil mi? Yeni lisanslama ile ram arttırımı yapılıyorsa lisans arttırımı da gerekiyor. Bu da neden kullanılam ram miktarının da lisanslamaya dahil edildiğine dair benim ufak yorumum olsun mu ;)

Vmware bu tarz bir lisanslamayı hangi şeytani fikirle düşündü bilinmez ama en azından sunucu başına kaç sanal çalışıyor hangi sanal ortalama kaç ram kullanıyor gibi araştırmalar yapmış. Bu araştırmalar neticesinde birkaç noktaya dikkat çekmek istiyorlar:

1.Sanal makine başına kullanılan sanal ram miktarı : 3 GB

2.Fiziksel işlemci başına sanal makine miktarı: 5.7 (tabiki herkes böyle değildir diyorlar)

3.Mevcut müşterilerin %90’ı vSphere 5.0’a yükseltme yaparken artı lisans ihtiyacı duymayacak.

rampervm

Yapılan araştırmada işlemci başına açılan sanal makine adedini yukarıdaki tablodan takip edebilirsiniz.

Bir diğer tablo ise müşterilerin kullandığı versiyona bağlı olarak ortalama işlemci başına açtıkları sanal makine sayısını veriyor ki bu tablo daha çok bilgi içerip bence daha değerli durumda.

rampervm2

 

Yazının ikinci bölümünde vRam pool kavramı üzerinde duracağım ancak bu yazımızda bahsi geçen lisanslama modelini özetlemek gerekirse eğer:

1.CPU bazlı lisanslama hala temel lisanslama (kaç core olduğunun önemi yok)

2.Tercih edilen versiyona bağlı olarak cpu başına ram miktarına kısıtlama var.

3.Cpu başına ram miktarında önemli olan açık sanal makinelerin kullandığı ram (Sunucuda 128 GB toplam ram var ancak 64 GB ram açık sanal makineler tarafından kullanılıyorsa lisanslama 64 GB ram için yapılır)

4.Ram bazlı lisanslama havuz üzerinden yapılır ki cluster’a dahil sunucuların kullandığı toplam ram miktarı elimizdeki lisansın yetip yetmediğini belirler.

Bahsi geçen araştırmalar ve görseller için kaynak: VMware Blogs